Dodatkowy urlop macierzyński, urlop ojcowski

Pani Sylwia jest w ciąży. Zgodnie z nowymi przepisami będzie mogła oprócz podstawowego urlopu macierzyńskiego wziąć dodatkowy urlop macierzyński. Jak długi może być dodatkowy urlop macierzyński? Czy pracodawca musi się na niego zgodzić? Kiedy można się o niego starać? Od 1.01.2010 również ojcowie mogą korzystać z płatnego urlopu tzw. ojcowskiego( tacierzyńskiego).

Obowiązujące prawo pracy:

dodatkowy urlop macierzyński

Dodatkowy urlop macierzyński został wprowadzony do Kodeksu Pracy od 1.01.2009 r.(Dz. U z 2008 r. nr 237, poz.1654 ), ale możliwość skorzystania z tego urlopu została przeniesiona o 1 rok. Dodatkowy urlop macierzyński obowiązuje od 1.01.2010 r. Pracownica nie ma obowiązku skorzystać z tego urlopu. Jest to przywilej a nie obowiązek. W celu skorzystania z tego urlopu pracownica musi złożyć pracodawcy pisemny wniosek w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem z korzystania z tego urlopu. Pracodawca nie może wówczas odmówić uwzględnienia tego wniosku.

Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego można skorzystać wyłącznie bezpośrednio po wykorzystaniu obligatoryjnego urlopu macierzyńskiego, tj. pierwszym dniem dodatkowego urlopu musi być dzień następujący po dniu zakończenia urlopu podstawowego. Udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego
w późniejszym terminie nie jest możliwe.

Dodatkowy urlop macierzyński będzie udzielany w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności. Od pracownicy będzie zależeć, czy zechce skorzystać z całego dodatkowego urlopu macierzyńskiego, czy tylko z jego części. Pracownica przebywająca na dodatkowym urlopie macierzyńskim ma prawo do zasiłku macierzyńskiego.

W latach 2010 – 2011 przysługują 2 tygodnie dodatkowego urlopu macierzyńskiego na jedno dziecko;
w przypadku bliźniąt, trojaczków i większej liczby dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu przysługują
3 tygodnie. W latach następnych dodatkowy urlop macierzyński ulegnie zwiększeniu.

Matka dziecka podczas wykorzystywania dodatkowego urlopu macierzyńskiego, może zatrudnić się, ale co najwyżej na pół etatu.

Przykład

Urlop macierzyński skończył się 21 12.2009 r. Matka dziecka nie miała prawa do skorzystania od 1 stycznia 2010 r. z dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

wymiar urlopu macierzyńskiego

Wymiar urlopu macierzyńskiego nie zależy już od tego który to poród, ale od liczby urodzonych w tym porodzie dzieci.

urlop macierzyński podstawowy

Zgodnie z kodeksem pracy urlop macierzyński przysługuje osobom pozostającym w stosunku pracy( umowa
o pracę, mianowanie, powołanie, wybór, spółdzielcza umowa o pracę). Z urlopu macierzyńskiego może korzystać matka dziecka i ojciec dziecka. Pracownica wychowująca dziecko przysposobione oraz mąż pracownicy wychowujący dziecko przysposobione korzystają z urlopu na prawach urlopu macierzyńskiego.

Pracownica może wybrać co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. Po porodzie przysługuje jej pozostała niewykorzystana część urlopu. Ojciec pracownik, wychowujący dziecko ma prawo do skorzystania z urlopu macierzyńskiego w określonych sytuacjach:

1. matka pracownik zrezygnowała po 14 tygodniach urlopu macierzyńskiego z dalszej jego części,
2. po wykorzystaniu przez matkę dziecka 8 tygodni urlopu, jeśli wymaga ona opieki szpitalnej,
3. w razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego.

Jeżeli pracownica wykorzysta po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części urlopu; wówczas niewykorzystaną część urlopu macierzyńskiego można udzielić pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek.

urlop ojcowski (tacierzyński)

Urlop ojcowski ma na celu przede wszystkim wyrównać szanse kobiet i mężczyzn na rynku pracy. Zgodnie z art. 183 indeks 1 Kodeksu pracy ojciec wychowujący dziecko ma prawo od 1.01.2010 r. do urlopu ojcowskiego. Urlopu ojcowskiego udziela pracodawca na pisemny wniosek pracownika, ojca wychowującego dziecko, złożony w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem z korzystania z urlopu. Pracownik – ojciec nie musi być w związku małżeńskim ( urlop jest dla ojca wychowującego dziecko, nie dla małżonka).W latach 2010- 2011 przysługuje 1 tydzień, od 1.01.2012 wzrośnie do 2 tygodni. Przysługuje siedem kolejnych dni kalendarzowych łącznie z sobotą i świętami. Jest to tydzień kalendarzowy w całości. Prawo do urlopu przysługuje jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia.

Ten urlop gwarantuje ojcom takie same przywileje jak matkom na urlopach macierzyńskich(zasiłek, ochrona przed zwolnieniem itp.) Ojciec dziecka otrzyma zasiłek w wysokości brutto 100% podstawy zasiłku( średnie wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy).

Urlop ojcowski przysługuje niezależnie od urlopu macierzyńskiego przysługującego pracownicy – matce oraz ewentualnego korzystania przez pracownika – ojca wychowującego dziecko z urlopu macierzyńskiego lub dodatkowych urlopów macierzyńskich.

Ojciec może opiekować się dzieckiem 3 tygodnie ( dwa dodatkowe tygodnie macierzyńskiego zamiast mamy dziecka i tydzień ojcowskiego) albo 9 tygodni( jeżeli matka ich dziecka zrezygnuje z części obowiązkowej urlopu macierzyńskiego po 14 tygodniach).

Urlop ojcowski nie tylko dla pracowników

Uprawnione są osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu, zarówno obowiązkowemu (pracownicy), jaki
i na zasadzie dobrowolności ( np. osoby zatrudnione na umowę zlecenia, osoby prowadzące działalność pozarolniczą) - ustawa zasiłkowa ( art. 29 ust.1,5,5a).

Zasiłek nie przysługuje:

1. za okresy, w którym ubezpieczony zachowuje prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
2. w okresie urlopu bezpłatnego,
3. w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem przypadku,w którym prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób wykonujących odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania. (źródło www.ZUS.pl)

Ojciec dziecka wnioskuje o urlop jeśli faktycznie ma zamiar w tym czasie sprawować opiekę nad dzieckiem. Do wniosku należy dołączyć odpowiednie dokumenty. Jeżeli wniosek składa pracownik, to pracodawca wystawia zaświadczenie o udzieleniu urlopu ojcowskiego. Jeśli wniosek składa osoba prowadząca działalność gospodarczą, to musi złożyć oświadczenie o przerwaniu działalności i jego okres. Ojcowie ubezpieczeni z innych tytułów – składają zaświadczenie o przerwaniu działalności zarobkowej i jego okres.

przykład

Dziecko urodziło się 1 czerwca 2009 r. Ubezpieczony ojciec może złożyć wniosek o tydzień urlopu ojcowskiego, trwającym maksymalnie do 31 maja 2010 r.

przykład

Ojciec dziecka pracuje na podstawie umowa zlecenie. Jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych
i zdrowotnego oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Złożył u zleceniodawcy wniosek o zasiłek oraz oświadczenie, że wcześniej nie pobrał zasiłku z innego tytułu. Dołączył skrócony akt urodzenia dziecka, zaświadczenie o przerwaniu działalności za ten okres. Zleceniodawca sporządza druk Z-3a i przekazuje do ZUS.

uwaga!

1. - Pracodawca nie ma obowiązku informować pracowników o dodatkowym urlopie.
2. -Pracodawca udziela urlopu ojcowskiego, ale nie jest obciążony finansowo, wypłata następuje z budżetu państwa.
3. - Ojciec może wziąć urlop w dowolnym dniu w pierwszym roku życia dziecka.
4. - Urlop ojcowski to jest oddzielny urlop przysługujący ojcu dziecka( nie mylić z 2 dniami urlopu okolicznościowego z tytułu urodzin dziecka).
5. - Pracodawca nie może odmówić udzielenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego.
6. - Ojcu przysługuje urlop tacierzyński także w czasie, gdy matka dziecka jest na macierzyńskim, wychowawczym lub wcale nie pracuje i nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego.
7. - Oboje rodzice mogą w tym samym czasie przebywać odpowiednio na macierzyńskim i tacierzyńskim urlopie.
8. - Osoba prowadząca działalność gospodarczą, opłacająca składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ma prawo do zasiłku macierzyńskiego,
9. - W dokumentach ZUS okres urlopu ojcowskiego musi być uwzględniony jako okres pobierania zasiłku.
10. - Rodzice biologiczni i adopcyjni, jeśli chodzi o urlopy macierzyńskie i ojcowskie mają takie same prawa.

Inne artykuły autora:  Wybór i losowanie otwartych funduszy emerytalnych, Decyzja o zawieszeniu działalności gospodarczej, Nie wyrzucać do kosza!, Jak otworzyć wspólny, spółdzielczy sklep?, Rząd podnosi podatki zamiast ciąć wydatki, Wieloletni Plan Finansowy, Będzie podwyżka podatku Vat, Kredyt na wakacje, Odwrócony kredyt hipoteczny, Podatek od sprzedaży nieruchomości