Pączki domowe na Tłusty Czwartek

Zgodnie z duchem i narodowym temperamentem, karnawał staropolski był suty, hałaśliwy i wesoły. Finałem karnawałowego szaleństwa był jego ostatni tydzień: od Tłustego Czwartku zaczynając na tzw. „kusym wtorku” kończąc. W rezydencjach magnatów spędzano czas na wystawnych ucztach i balach

„ Mięsopusty, zapusty,
Nie chcą państwo kapusty,
Wolą sarny, jelenie
i żubrowe pieczenie.
Mięsopusty, zapusty,
Nie chcą panie kapusty,
Pięknie za stołem siędą,
Kuropatwy jeść będą.
A kuropatwy zjadłszy,
Do taneczka powstawszy,
Po tańcu z małmazyją
I tak sobie popiją.”

Ostatni tydzień karnawału, a zwłaszcza ostatnie trzy dni, to okres najciekawszych zwyczajów i obrzędów. Ludowe zapusty były pełne życia i wesołości. Bawiono się zgodnie ze słowami krakowskiej przyśpiewki: „Szły wiechcie z butów i drzazgi z podłogi”. Stefan Żeromski tak podaje opis karnawałowych uciech: „Bawiono się
z pełnego serca, hulano z potrzeby duszy, tańczono w całym znaczeniu tego wyrazu, do upadłego”.

Ostatni czwartek przed Wielkim Postem – Tłusty Czwartek. Aby nam się wiodło przez następny rok, każdy w tym dniu powinien zjeść co najmniej jednego pączka - mówi stare powiedzenie. Pamiętamy o tłustym czwartku
i chętnie w tym dniu objadamy się pączkami. Nie są to na ogół tradycyjne polskie domowe pączki, które przed laty piekło się na tłusty czwartek. Piekłam te pączki w domu rodzinnym z moją mamą. Wspomnienie smaków
i aromatów z dzieciństwa pozostało, więc piekłam pączki na tłusty czwartek ze swoimi synami. W tym roku również upiekę tradycyjne pączki domowe.

Przepisy na pączki: polskie tradycyjne , angielskie

pączki domowe

1 kg mąki, 10 dag drożdży, 10 – 15 dag cukru, ½ l mleka, 7 żółtek, 1 jajo, sól, 5 – 6 łyżek oliwy lub oleju albo
10 dag masła, 1/3 laski wanilii, 1 kieliszek spirytusu, sok i skórka z cytryny, 1 – 1 ½ kg tłuszczu do smażenia( smalec, ceres, olej rafinowany), 10 dag cukru pudru do posypania, 40 dag marmolady lub osączonych konfitur. Mąkę przesiać na stolnicę. Zarobić rozczyn z roztartych drożdży z 1 łyżką cukru, 20 dag mąki i mleka. Gęstość rozczynu powinna przypominać gęstość dobrej śmietany. Zostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Utrzeć jajo i żółtka z cukrem, dodać mąkę, wyrośnięty rozczyn, wanilię, sok z cytryny, otartą skórkę, resztę mleka, szczyptę soli, alkohol. Wyrabiać ciasto, aż będzie gładkie, lśniące i będzie odstawać od ręki a na powierzchni ukażą się pęcherzyki powietrza. Wlewać po trochu tłuszcz i jeszcze chwilę wyrabiać. Ciasto powinno być niezbyt gęste. Obrać ciasto z boków miski, wyrównać powierzchnię, zostawić w cieple do wyrośnięcia.

Sposób I

Gdy ciasto zacznie rosnąć( po 10 – 15 minutach) zacząć zaraz wyrabiać. Nabierać łyżką małe porcje ciasta(około 4 dag). Palcami zanurzonymi w stopionym tłuszczu kształtować w ręku małe krążki, na środek nakładać ½ łyżeczki marmolady lub innego nadzienia. Zlepiać dokładnie, formować kule, kłaść zlepieniem na spód na obsypaną mąką deseczkę, przykryć czystą ściereczką. Podgrzać tłuszcz do smażenia pączków. Sprawdzić, czy jest dobrze nagrzany; wrzucić kawałek ciasta, gdy ciasto wypłynie i zaraz się zrumieni, można smażyć. Aby tłuszcz się nie pienił, dorzucać do każdej partii pączków kawałeczek surowego ziemniaka. Wyrośnięte pączki kolejno brać ostrożnie na rękę, omieść pędzelkiem z mąki, kłaść na gorący tłuszcz górną stroną na dół. Przykryć pokrywą i smażyć- pączki powinny swobodnie pływać. Gdy zrumienią się od dołu, obrócić szpikulcem do góry i dosmażyć bez przykrycia. Usmażone wyjmować na papier do osączania, układać na płaskim talerzu jeden obok drugiego, gorące oprószyć cukrem z wanilią przez gęste siteczko.

Sposób II

Po wyrobieniu ciasto przykryć, zostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Gdy ciasto podwoi swoją objętość, brać partię ciasta, wyłożyć na stolnicę posypaną mąką, bardzo lekko wywałkować na grubość 1 ½ – 2 cm. Wykrawać foremką kółka o średnicy 4 cm. Na środek krążka nakładać po trochu marmolady lub innego nadzienia. Na kółka z marmoladą nałożyć krążek ciasta o tej samej średnicy – obcisnąć dokładnie palcami brzegi krążków. Foremką wyrównać brzegi pączków, układać je na deseczce posypanej mąką i pozostawić
w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Przy formowaniu pączków należy się starać, aby ciasto było równo wałkowane, a nadzienie znajdowało się na środku pączka – wówczas podczas smażenia obrączki na pączkach są równe. Gdy pączki wyrosną, smażyć jak powyżej.

Pączki domowe najlepsze są jeszcze ciepłe. Tradycyjne domowe przepisy nie uwzględniają żadnych polepszaczy stosowanych obecnie przez cukierników- stąd pączki dłużej przechowywane szybciej tracą na smaku niż te „kupione”.

pączki domowe - wersja wzbogacona

1 kg mąki, 12 dag drożdży, 15 żółtek, ok. ½ l mleka, 15 – 20 dag cukru, 20 dag masła, 1 kieliszek spirytusu, 1/3 laski wanilii, sól, 1 kieliszek rumu, olejek migdałowy, 40 dag marmolady lub osączonych konfitur, 1 – 1 ½ kg smalcu do smażenia,10 – 15 dag cukru pudru do posypania, wanilia. Przyrządzić pączki według poprzedniego przepisu.

Zamiast marmoladą można nadziewać nadzieniem przyrządzonym z 15 dag zmielonych orzechów włoskich, zmieszanych z 25 dag ucieranej rozgrzanej róży cukrowej.

pączki angielskie - oponki

1 pojemnik serka homogenizowanego(25 dag)- naturalny albo waniliowy, 2 szklanki mąki, 1 jajo, 1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia,1 – 2 łyżki gęstej śmietany,1 łyżeczka spirytusu albo octu, cukier puder do posypania, tłuszcz do smażenia. Serek homogenizowany można zastąpić serem białym mielonym.

Składniki połączyć i zagnieść ciasto. Rozwałkować je na grubość 1/2 cm. Wycinać szklanką kółka, a w nich malutkie kółeczka np. naparstkiem lub kieliszkiem do likieru. Kłaść na gorący tłuszcz i smażyć na złoty kolor.
Po usmażeniu oprószyć cukrem pudrem. Podawać jeszcze ciepłe.
Pączki angielskie mają inny smak niż tradycyjne polskie, ale są łatwe do wykonania.

„ Powiedział Bartek, ze dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła”

Inne przepisy kulinarne:  Wykwintny polski trunek w postaci nalewek odszedł nieco w zapomnienie, Truskawki - przepisy, Zupa szczawiowa, Banany w cieście, z grilla..., Nowalijki Wiosenne witaminy, Babka wielkanocna - przepisy, Pierogi z serem - przepisy, Ruskie pierogi - tradycyjne polskie, Faworki domowe i róże karnawałowe, Rogaliki domowe - wypieki karnawałowe