Strucla z makiem – atrybut świąt Bożego Narodzenia

Na wigilijnym stole nie powinno zabraknąć potraw z makiem. Mak jako tradycyjny składnik wigilijnych potraw; w tradycji chrześcijańskiej symbolizuje płodność i urodzaj.

Roślina, która z jednego nasienia wydaje tysiące nowych nasion wypełniających makówkę, dostarcza niezbitych argumentów, by wiązać mak z urodzajem
i płodnością. Potrawy z makiem często są łączone
z miodem - „jadłem niebiańskim” zapewniającym boską miłość. W mitologii greckiej mak to atrybut boga snów Hypnosa oraz Tanatosa - boga śmierci. Wejście do groty Tanatosa było zarośnięte makami
o fioletowych kwiatach. Również Morfeusz, syn Hypnosa sprowadzał marzenia senne na ludzi. Mak, zboże, orzechy mają nam przypominać o bliskości życia i śmierci, o ciągłej współobecności żywych i umarłych.

domowe porady - babcine sposoby na udane ciasto drożdżowe

drożdżowy zaczyn
Przyrządzając zaczyn z drożdży, należy zawsze zalewać je ciepłym, nigdy zaś gorącym mlekiem. Wysoka temperatura zabija żywotność drożdży i ciasto nie wyrośnie.
ostrożnie z drożdżami
Drożdże nie lubią kontaktu z metalowymi przedmiotami. Kostkę drożdży najlepiej dzielić palcami. Można pomagać sobie narzędziami z drewna bądż z plastiku.
tylko nie prosto z lodówki
Jajka i mleko potrzebne do wypieków ciasta powinno mieć temperaturę pokojową. Należy je wyjąć z lodówki co najmniej 2 godziny wcześniej. Naczynie do wyrabiania ciasta też nie powinno być zimne.
jak sprawdzić drożdże ?
Drożdże do ciasta muszą być świeże, ani gorzkie, ani kwaśne. Można je poznać po zapachu. Można również sprawdzić ich przydatność wrzucając odrobinę drożdży do wody. Jeśli szybko wypłyną, są dobre, jeśli utoną, nie należy ich używać.
ciasto drożdżowe lubi ciepło
Gdy zimą w kuchni nie ma co najmniej 25 st. C nie należy zarabiać ciasta drożdżowego. Nie pomoże stawianie ciasta blisko kaloryfera, ciasto będzie rosło słabo, jeśli całe pomieszczenie jest chłodne.
ratowanie ciasta
Gdy ciasto drożdżowe nie chce rosnąć, a podejrzewamy, że to wina drożdży należy dosypać płaską łyżeczkę proszku do pieczenia i ponownie wyrobić ciasto. krupczatka zamiast zwykłej mąki
Jeśli chcemy zastąpić zwykłą mąkę - krupczatką, należy pamiętać, żeby skorygować ilość składnika podanego
w przepisie. Wody czy mleka należy wziąć 2 razy więcej, a drożdży użyć o 1/3 więcej. Ciasto takie rośnie dłużej
i lubi przy tym wyższą temperaturę. Przepisy na makowce: Najwięcej czasu zajmuje przygotowanie masy makowej. Należy ją zrobić przed zarobieniem ciasta. Sklepy oferują wprawdzie gotowe masy makowe, ale masa makowa przygotowana tradycyjnie jest znacznie lepsza.

masa makowa I

50 dag maku, 30 dag cukru, 2 białka, 5 dag masła lub margaryny, skórka cytrynowa, olejek migdałowy, 3 dag rodzynków. Mak opłukać, odcedzić, zalać wrzącą wodą i trzymać na ogniu tak długo, aż da się rozetrzeć w palcach. Odcedzić przez gęste sito(ewentualnie położyć dodatkowo na sitko kawałek bawełnianej tkaniny), starannie osączyć, przepuścić trzy razy przez maszynkę z gęstą siatką. Włożyć do rondla na stopione masło, dodać cukier, skórkę cytrynową, olejek migdałowy do smaku i namoczone wcześniej rodzynki. Smażyć 10 – 15 minut ciągle mieszając. Wymieszać z pianą, z ubitych dwóch białek, ostudzić. Do nadziewania ciast drożdżowych używa się masy makowej letniej.

masa makowa II

50 dag maku, 25 dag cukru, 2 białka,5 dag masła lub margaryny, 4 łyżki miodu, 5 dag rodzynków, olejek migdałowy, 5 dag skórki pomarańczowej, 5 dag orzechów lub migdałów. Przyrządzić według przepisu”masa makowa I”, dodając siekaną skórkę pomarańczową, zmielone(mogą być drobno pokrojone) orzechy lub migdały, namoczone wcześniej rodzynki, miód.

strucla drożdżowa z makiem -makowiec I

1 kg mąki, 12 dag tłuszczu, 25 dag cukru, 5 dag drożdży, 2 jaja, 2 żółtka, około ½ l mleka, sól, wanilia,tłuszcz do formy, 1 jajo do smarowania ciasta. Długie, wąskie i głębokie foremki posmarować tłuszczem i oprószyć mąką. (można wyłożyć foremki papierem do pieczenia). Przesiać mąkę, zarobić rozczyn z 1/3 kg mąki, ¼ l mleka,łyżki cukru i drożdży. Rozczyn powinien mieć gęstość dobrej śmietany. Przykryty pozostawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Żółtka i jaja ubić z cukrem na parze, wlać do miski, dodać resztę mąki, wyrośnięty rozczyn, szczyptę soli i mleko, wyrabiać ciasto, aż będzie odstawać od miski i ręki, a na powierzchni ciasta ukażą się pęcherzyki. Dodać stopiony tłuszcz, wyrabiać jeszcze chwilę. Ciasto powinno być dosyć gęste. Przykryć i zostawić w cieple, aby wyrosło.

Zacząć wyrabiać strucle, gdy ciasto dwukrotnie zwiększy swoją objętość. Wyrośnięte ciasto podzielić na 6 części. Po kolei z każdej części wywałkować prostokąt o grubości 1 cm. 1/6 masy makowej rozsmarować równo zostawiając 2 cm od brzegu wolnej przestrzeni. Ciasto zwinąć ciasno w rulon po linii krótszego brzegu, włożyć do foremki, zostawić przykryte w ciepłym miejscu. Gdy strucle makowe wyrosną, smarować rozmąconym jajem, wstawić do średnio gorącego piekarnika, piec 40 – 50 minut w temperaturze 180 st. C. Ciasta wstawiać do odpowiednio nagrzanego piekarnika (domowe sposoby pieczenia ciast opisane w artykule „ Babcine jabłka na szarlotkę – ocalmy od zapomnienia”).

strucla drożdżowa z makiem -makowiec II

1 kg mąki, 25 dag tłuszczu, 30-35 dag cukru, 8 dag drożdży, 6-7 żółtek, ok. 1 /2 l mleka, sól, wanilia, tłuszcz do formy, 1 jajo do smarowania ciasta. Wyrobić ciasto drożdżowe jak w przepisie strucla drożdżowa z makiem – makowiec I.
Piekąc strucle makowe po raz pierwszy najlepiej zastosować przepis na ciasto strucla drożdżowa z makiem – makowiec I . Jeśli chodzi o masę makową, to na święta zdecydowanie radzę wybrać masę makową II. Jeśli chcemy przygotować strucle makowe z iście polską hojnością, proponuję dla odmiany struclę makową z ciasta krucho – drożdżowego.

masa makowa

40 dag uprzednio umytego maku zalać 1 litrem wrzącego mleka. Gotować na małym ogniu przez 30 minut(mleko powinno zaledwie mrugać). Osączony mak zemleć 3- 4 razy w maszynce. W rondlu rozpuścić 15 dag masła, ¾ szklanki prawdziwego miodu, dodać drobniutko utłuczoną laskę wanilii, 10 dag niezbyt drobno posiekanych migdałów(lub orzechów), 15 dag opłukanych i namoczonych wcześniej rodzynek, ½ filiżanki pokrajanej drobno usmażonej w cukrze skórki pomarańczowej.
Następnie dodać mak i przesmażyć go z pozostałymi składnikami przez 15 minut, ciągle mieszając. Do nieco ochłodzonej masy dodać 3 – 4 żółtka utarte dokładnie ze szklanką cukru oraz pianę bardzo sztywno ubitą
z pozostałych białek. Smak masy będzie bardziej wykwintny, gdy na zakończenie dodamy kieliszek rumu lub koniaku. Letnią nakładać na ciasto.

strucla krucho drożdżowa z makiem- makowiec III

40 dag mąki pszennej, 15 dag masła, 5 dag drożdży, 2 lub3 łyżki śmietany lekko kwaśnej, ½ utłuczonej laski wanilii, 2 czubate łyżki cukru pudru, 2 całe jaja, 1 lub 2 żółtka, szczyptę soli. Posiekać na stolnicy mąkę, masło, dodać drożdże rozmieszane dokładnie w śmietanie oraz pozostałe składniki. Ciasto następnie zagnieść rękami, powinno być niezbyt ścisłe i lśniące, podzielić na 2 części. Każdą z części rozwałkować cienko w kształcie prostokąta, nałożyć masę makową, zostawiając na brzegach 2 cm wolnej przestrzeni. Zwinąć i ostrożnie przenieść do wąskiej podłużnej formy. Forma powinna być posmarowana masłem albo wyłożona papierem do pieczenia. Aby uniknąć popękania, można makowce ponakłuwać ostrym drewienkiem. Po wyrośnięciu (około godziny) włożyć do nagrzanego pieca, piec 40 – 45 minut. Po upieczeniu i ochłodzeniu strucle makowe można posmarować lukrem cytrynowym i posypać drobno posiekanymi, lekko zrumienionymi migdałami.

Strucle makowe są kosztowne i pracochłonne, ale przecież Boże Narodzenie jest tylko raz w roku.

„Niech się spełnią świąteczne życzenia
Te łatwe i trudne do spełnienia”

Inne przepisy kulinarne:  Wykwintny polski trunek w postaci nalewek odszedł nieco w zapomnienie, Truskawki - przepisy, Zupa szczawiowa, Banany w cieście, z grilla..., Nowalijki Wiosenne witaminy, Babka wielkanocna - przepisy, Pierogi z serem - przepisy, Ruskie pierogi - tradycyjne polskie, Pączki domowe na Tłusty Czwartek, Faworki domowe i róże karnawałowe