Styczeń w ogrodzie - zimowe prace

Nowy rok, nowy sezon, a w związku z tym nowe plany. W zimowe dni mamy czas na dokładny przegląd nasadzeń w ogrodzie. Styczeń to odpowiednia pora, by podjąć decyzje, co należy zmienić. Może zaplanować zakup nowych drzewek i krzewów? Warto również wcześniej ustalić plan zagospodarowania warzywnika. Należy przejść się do punktów sprzedaży akcesoriów ogrodniczych i przemyśleć ewentualne zmiany architektoniczne w ogrodzie.

fot. Piotr Kras

„ Bluszczem ku skroniom
Kwiatem w samotność
Poszumem traw
Drzewem co stoi
Uspokojeniem
Wśród tylu spraw
Pamiętajcie o ogrodach
Przecież stamtąd przyszliście
W żar epoki użyczą wam chłodu
Tylko drzewa, tylko liście”

Styczeń jest miesiącem, w którym raczej nie wykonujemy prac w gruncie. Wykonujemy za to drobne prace konserwacyjne, zabezpieczamy narzędzia ogrodnicze na przyszły okres wegetacyjny. Na ogół zmarznięta ziemia, przysypana śniegiem pozwala roślinom na zimowy sen. Na intensywne prace trzeba jeszcze trochę poczekać - są jednak do wykonania liczne prace ochronne. Ogród zimą narażony jest bowiem na niezbyt korzystne dla roślin warunki klimatyczne.

uszkodzenia zimowe w ogrodzie

Zimą w naszym klimacie rośliny drzewiaste podlegają niszczącemu działaniu mrozów. Bezpośrednim czynnikiem uszkadzającym tkanki roślinne są kryształki lodu tworzące się w przestrzeniach międzykomórkowych i w komórkach roślin, a nie samo działanie niskiej temperatury. Rzadkie są przypadki, by całe drzewo zostało zniszczone przez mróz. Przeważnie pod wpływem mrozu zamiera tylko pewna ilość komórek. Organizm rośliny leczy rany i z czasem powraca do stanu normalnego albo ginie po krótszym lub dłuższym okresie. Najbardziej odporna na niską temperaturę jest jabłoń. Większość odmian jabłoni jest zdolna do przeżycia zimą temperatury od -30st. C do -35 st. C. Wiśnia wytrzymuje temperaturę do -30 st. C, grusza, śliwa, morela i czereśnia do -25 st. C, orzech włoski od -20 st. C do -25 st. C, a brzoskwinia do – 20 st C. Krzewy owocowe rosnące w ogrodzie wykazują wyższą odporność na mróz niż drzewa.

rany zgorzelinowe

W wyniku działania mrozu na drzewach mogą pojawić się uszkodzenia pnia i konarów szkieletowych. Zimowe spadki temperatury nocą lub nawrót zimy po okresowym ociepleniu powodują uszkodzenia, zwane ranami zgorzelinowymi. Rany zgorzelinowe pni i konarów powstają przeważnie na południowej lub południowo- zachodniej części pnia. Ginie wówczas warstwa drewna co powoduje z kolei obumarcie przylegającej do niego warstwy miazgi.

podłużne głębokie pęknięcia

Inne uszkodzenia zimowe, to podłużne głębokie pęknięcia, dochodzące nieraz do środka pnia- powstają podczas bardzo szybkiego spadku temperatury. Zewnętrzne warstwy kory i drewna kurczą się gwałtownie pod wpływem niskiej temperatury, wewnętrzne oziębiają się wolno, zatem nie zmniejszają od razu swej objętości. Wskutek tego pień pęka, tworzy się szczelina, wokół której tkanki są żywe.

przemarznięcie korzeni

Odporność korzeni na mróz jest znacznie mniejsza – są one o 10 st. C mniej odporne niż część nadziemna danego drzewa. Uszkodzenia korzeni przez mróz powodują często zamieranie drzew owocowych. Jeżeli są zbrązowiałe oraz w miarę upływu okresu wegetacji nie pojawiają się nowe korzenie boczne, świadczy to o ich śmierci.

styczeń – prace ochronne w ogrodzie:

zabezpieczanie korzeni drzew i krzewów

Najlepszym zabezpieczeniem roślin przed mrozem w gruncie jest odpowiednio gruba warstwa śniegu. Odgarniając śnieg z alejek , starajmy się go wrzucać wokół drzewek. Zabezpieczymy w ten sposób dodatkowo korzenie drzew przed mrozem, a równocześnie topniejący śnieg poprawi wilgotność gleby na wiosnę. Jeśli zima jest bezśnieżna, należy dodatkowo zabezpieczyć korzenie drzew i krzewów kopczykami z ziemi, kompostem, bądż ściółką.

zimowe bielenie drzew

Aby bielenie było skuteczne należy je powtarzać, gdy wapno zostanie zmyte przez deszcz. Rany zgorzelinowe powstają najczęściej w drugiej połowie zimy. Bielić należy w drugiej połowie grudnia ale nie później niż w styczniu. Celem bielenia jest zabezpieczenie drzew przed szkodliwymi różnicami temperatury między dniem
i nocą.

uszkodzenia trawnika

Rozbijamy zalegającą na trawnikach skorupę śnieżną, aby zapobiec rozwojowi pleśni śniegowej. Jeśli śnieg opadł na niezamarzniętą ziemię i długo się utrzymuje na trawniku, należy go odgarnąć.

usuwamy śnieg z drzew i krzewów iglastych

Duże nagromadzenie śniegu przyczynia się wiosną do wzrostu zapasów wody w glebie. Niestety śnieg może przyczynić się również do uszkodzenia drzew i krzewów iglastych. Takie szkody zimowe w ogrodzie wywołuje szczególnie mokry śnieg, który dużo waży. Należy pamiętać o systematycznym strząsaniu śniegu z drzew
i krzewów. Korony iglaków kolumnowych najlepiej związać.

różaneczniki zimą

Podczas mroźnych i wietrznych dni różaneczniki zwijają liście w rurkę lub przyginają je do pędu, ograniczając
w ten sposób transpirację i parowanie. Warto pamiętać, by podczas mroźnych dni osłonić krzewy np. włókniną,
a podczas suchej zimy systematycznie je podlewać.

styczeń – prace zimowe w ogrodzie :

sadzonki zdrewniałe

Styczeń to dobry czas na przygotowanie sadzonek zdrewniałych drzew i krzewów ozdobnych: ligustra, jaśminowca, żylistka, krzewuszki, wierzby itp. Tniemy dobrze zdrewniałe sadzonki, najlepiej jednoroczne pędy,
z wyrażnie wykształconymi pąkami. Sadzonki o długości 20 – 25 cm dołuje się w chłodnej piwnicy lub na zewnątrz. Można je również przechować w lodówce. Owijamy folią i wkładamy na dwa, trzy miesiące do lodówki. Co kilka dni wietrzymy, aby nie zapleśniały

zimowe cięcia drzew

Jeśli nie ma dużych mrozów, to od połowy stycznia można zacząć przycinać drzewa. Poza tym usunąć należy pędy chore, zniekształcone, rosnące do środka korony, krzyżujące się oraz tzw. wilki, czyli pędy rosnące do góry.

pierwsze zimowe siewy

Niektóre rośliny potrzebują mrozu, aby wykiełkować np. pierwiosnki. Wysiać należy je do skrzynek, przycisnąć nasiona do podłoża, aby nie wymyła ich woda i wystawić na zewnątrz.

„Kiedy styczeń najostrzejszy – tedy roczek najpłodniejszy.”

Inne artykuły autora:  Maseczka z własnego ogrodu, Kompostowanie, kompost - najtańszy nawóz, Maj w ogrodzie - kwitnący maj, Wiosna w ogrodzie - wysiew w kwietniu, Przedwiośnie - pierwsze symptomy wiosny, Ogrody zimowe - szklane domy, Zima w ogrodzie - ogród w lutym, Ogród zimą - rośliny doniczkowe zimą, Uroki zimowego ogrodu – ogród zimą